Anti-CCP, normalde peptid veya proteinlerde bulunmayan sitrulin olarak isimlendirilen nonstandart bir amino asit içeren, sirküler bir peptide karşı oluşmuş Ig G tipi bir immun proteindir. Sitrulin vücutta standart amino asitlerden birisi olan argininden amino grup ayrılmasıyla açığa çıkan bir ara maddedir. Anti-CCP romatoid artrit tanısında kullanılır.
Anti-CCP romatoid artritli hastalarda hastalığın erken döneminde oluşur ve hastaların çoğunda kanda bulunur. Kanında anti-CCP saptanan hastalarda % 90-95 olasılıkla romatoid artrit vardır. Açıklanamamış eklem enflamasyonu olan ve özellikle Romatoid Faktör gibi geleneksel kan testleri negatif olan hastalarda tanı için anti-CCP oldukça faydalıdır. Ayrıca anti-CCP, romatoid artritin destruktif formlarına eğilim artışıyla bağlantılı olduğundan prognostik değeri de vardır.
Sitrulinli proteinler romatoid artritli hastaların eklemlerinde saptanmıştır, ancak diğer eklem hastalıklarında bulunmazlar. Muhtemelen bu proteinler romatoid artrit gelişiminde de rol almaktadırlar.
Sitrulin antikorları romatoid artritin klinik semptomlarının başlamasından çok önce, yaklaşık 3 yıl önce hastalığa eğilimli kişilerin kanında saptanabilir ve zamanla da titrasyonu artış gösterir. Romatoid faktörden çok daha spesifiktir.Anti-CCP’nin RA için spesifitesi % 98’dir. RA’li hastalarda RF’den daha erken pozitifleşir ve SLE gibi diğer otoimmun bağ dokusu hastalıklarında daha az pozitifleşir. RF’in tersine infeksiyöz hastalıklar veya normal yaşlı popülasyonda nadiren pozitiftir. Bazı RF negatif RA’li hastalarda, anti-CCP pozitif olabilmektedir.
Romatoid artritli hastalarda anti-CCP pozitifliği tablodaki şekilde bulunmuştur:
DÖNEM |
|
SENSİTİVİTE |
Semptomların başlamasından 1,5 yıldan daha uzun süre önce |
|
% 25 (15,1-37) |
Semptomların başlamasından 1,5 yıldan daha kısa süre önce |
|
% 52 (33,8-68,9) |
Semptomatik hastalarda |
|
% 80 |
RA tüm dünyada % 1’lik görülme oranı ile en yaygın otoimmun hastalıklardan birisidir. Şiddetli ve kronik bir inflamatuar eklem hastalığıdır. Kadınlarda 3 kat daha fazla görülür. Sıklıkla orta yaşlarda başlar, fakat çocuklar ve genç erişkinlerde de görülebilir. Erken evrelerinde irreversibl eklem hasarı gelişebildiği için, erken tanı son derece önemlidir. Bu açıdan anti-CCP erken tanı ve tedaviyi sağlamada tercih edilmesi gereken bir tanı testidir.
|